Web tabanlı yazılım, bilgisayara kurulmayan; tarayıcıdan açılan yazılım demek. Tanım bu kadar basit ama işletme açısından farkı tanımda değil, günlük işleyişte görünüyor: kimin nereden erişebildiğinde, güncellemenin kimi meşgul ettiğinde ve veri bozulduğunda ne olduğunda.
1Kurulum yükü ortadan kalkıyor
Kurulan programda her yeni bilgisayar ayrı bir iş: kurulum, lisans, ayar, veritabanı bağlantısı. On kişilik bir ofiste bu on kez tekrarlanıyor ve biri yeni bilgisayar aldığında baştan yapılıyor.
Tarayıcıda çalışan yazılımda böyle bir adım yok — adres ve kullanıcı bilgisi yeterli. Pratikte en çok fark yarattığı yer, işletmenin farklı noktalarda çalışması: merkez ofis, şantiye, ikinci şube ya da evden çalışan bir muhasebeci aynı sistemi açıyor.
2Güncelleme tek yerde
Kurulan programda bir hata düzeltildiğinde o düzeltmenin her bilgisayara gitmesi gerekiyor. Gitmediğinde ortaya en sinir bozucu durum çıkıyor: iki kişi aynı işi yapıyor, biri farklı sonuç alıyor, sebebi de sürüm farkı.
Web tabanlı yazılımda güncelleme sunucuda yapılır ve herkes aynı anda aynı sürümü kullanır. Bunun bir de ters yüzü var: güncelleme herkesi aynı anda etkiler. Bu yüzden yayına almadan önce test ortamında denenmesi ve mesai saatinde yapılmaması gerekiyor.
3Veri tek yerde — iyi ve riskli tarafıyla
Kurulan programlarda en sık çıkan sorun, verinin dağılması: her bilgisayarda ayrı bir dosya, hangisinin güncel olduğu belirsiz. Web tabanlı sistemde veri tek bir yerde ve bu doğru olanı.
Ama tek yerde olması, yedeğinin de tek bir sorumluluk olduğu anlamına geliyor. Sunucu kimde duruyor, yedek nereye alınıyor, geri yükleme denendi mi — bu üç soru sözleşmede net cevaplanmalı. Yedeği hiç geri yüklenmemiş bir sistem, yedeksiz sayılır.
4Nerede zorlanıyor
Her iş için doğru seçenek değil. İnternet ya da yerel ağ kesildiğinde tarayıcıdaki yazılım durur; kurulan program bazı durumlarda çevrimdışı devam edebilir. KKTC’de bu teorik bir risk değil, o yüzden kritik sistemlerde yerel sunucu tercih ediliyor — yazılım yine tarayıcıdan açılıyor ama sunucu binanın içinde duruyor.
İkinci sınır donanımla konuşma gereği: barkod okuyucu ve yazıcı sorunsuz çalışıyor, ama özel bir cihazla doğrudan haberleşmesi gereken sistemlerde ek çözüm gerekiyor.
5Maliyet nerede fark ediyor
İlk kurulum maliyeti çoğu zaman benzer. Fark üçüncü yılda çıkıyor: kurulan programda her yeni bilgisayarın kurulumu, her sürüm güncellemesi ve her ayar dosyası bir iş kalemi. Web tabanlı sistemde bu kalemler tek noktada toplanıyor.
Karşılığında sunucu ve bakım kalemi sürekli bir gider olarak duruyor. Yani seçim “ucuz ile pahalı” arasında değil, giderin dağınık mı yoksa öngörülebilir mi olacağı arasında.
Web tabanlı yazılımın asıl kazandırdığı şey teknoloji değil, işleyişin tek bir yerden yürütülebilmesi. Kurumunuza özel bir sistem düşünüyorsanız web tabanlı yazılımlar sayfasında nasıl çalıştığımızı anlattık.